10 najczęstszych pytań dotyczących trądziku – odpowiedzi
Nasza ulubiona lekarka dermatolog, dr Anahita Ghirbani, odpowiada na najczęstsze pytania dotyczące trądziku.
1. Czym jest trądzik?
– Trądzik jest powszechną chorobą skóry, która dotyka większość osób w pewnym momencie życia. Powoduje wypryski, przetłuszczanie się skóry, a czasem sprawia, że skóra jest zaczerwieniona, gorąca lub bolesna w dotyku. Prawie każdy, kto ma trądzik, ma go na twarzy, podczas gdy połowa osób z trądzikiem ma go na plecach, a mniejsza liczba na klatce piersiowej.
2. Dlaczego powstaje trądzik?
– W przypadku trądziku gruczoły zaczynają produkować zbyt dużo sebum, które miesza się z martwymi komórkami skóry i powoduje zatykanie ujść mieszków włosowych; naszych porów. Objawia się to jako zaskórnik zamknięty lub otwarty. Zwiększona aktywność bakterii skórnych powoduje stan zapalny i ropę, tworząc pryszcze i cysty.
3. Co powoduje trądzik?
– Hormony i genetyka to główne przyczyny trądziku. Zmiany hormonalne w okresie dojrzewania, ciąży, cyklu miesiączkowego, stosowania pigułek antykoncepcyjnych lub w zaburzeniach hormonalnych, takich jak zespół policystycznych jajników (PCOS), mogą wywołać trądzik. Hormony stymulują nadprodukcję sebum w gruczołach łojowych skóry, a wraz z nagromadzeniem martwych komórek skóry na powierzchni skóry, pory zostają zatkane. Nieprawidłowa produkcja sebum zwiększa również aktywność zazwyczaj nieszkodliwych bakterii skórnych, co powoduje stan zapalny i ropę. Trądzik ma silne podłoże genetyczne, więc jeśli twoi rodzice mieli trądzik, prawdopodobnie również go rozwiniesz.
– Inne przyczyny trądziku to leki, kontakt z tłustymi olejami lub tarcie od ciasnych kasków lub czapek. Stres nie powoduje trądziku, ale badania pokazują, że może go pogorszyć.
4. Czy trądzik jest normalny?
– Tak. Trądzik jest jedną z najczęstszych chorób skóry na świecie. Trądzik jest szczególnie powszechny u nastolatków i młodych dorosłych. Około 85% osób w wieku od 11 do 30 lat jest w pewnym stopniu dotkniętych trądzikiem. W okresie dojrzewania trądzik jest częstszy u mężczyzn niż u kobiet. W wieku dorosłym trądzik jest częstszy u kobiet niż u mężczyzn.
5. Dlaczego nastolatkowie dostają trądziku?
– W okresie dojrzewania poziom męskich hormonów płciowych (androgenów – które są obecne u obu płci) wzrasta i powoduje powiększenie gruczołów łojowych skóry. Gruczoły te zaczynają wytwarzać więcej sebum, co prowadzi do zmian, które mogą zatykać pory.
6. Czy trądzik i pryszcze to to samo?
– Trądzik to choroba skóry, a pryszcze są uważane za objaw trądziku. Jako dermatolodzy szukamy kilku różnych rodzajów zmian trądzikowych na skórze.
Zaskórnik zamknięty to zatkany por, który wybrzusza się ze skóry. Jeśli ma otwarcie, jest to zaskórnik otwarty. Należy pamiętać, że w zaskórniku otwartym czarny kolor nie jest brudem, lecz utlenionymi komórkami skóry!
To, co znamy jako typowy pryszcz, to albo grudka, jeśli jest to czerwona mała wypukłość, albo krostka, jeśli ma żółtą końcówkę. Głębsze, bardziej zaognione i czasem bolesne zmiany trądzikowe nazywane są guzkami lub cystami.
W zależności od rodzaju i nasilenia trądziku, klasyfikuje się go jako trądzik łagodny, umiarkowany lub ciężki.
7. Jak rozpoznać, czy mój trądzik jest łagodny, umiarkowany czy ciężki?
– W przypadku trądziku łagodnego występują głównie zaskórniki zamknięte i otwarte, a jedynie kilka grudek i krostek.
Trądzik umiarkowany charakteryzuje się większą liczbą zaskórników zamkniętych i otwartych, z wieloma grudkami i krostkami.
Natomiast trądzik ciężki, to sytuacja, w której występuje wiele dużych, bolesnych grudek, krostek, guzków lub cyst, a także możliwe blizny.
Zawsze należy skonsultować się z dermatologiem, jeśli trądzik wpływa na twoje życie lub zdrowie psychiczne.
8. Dlaczego dostaję pryszcze przed okresem?
– Trądzik jest wywoływany przez androgeny (męskie hormony płciowe), takie jak testosteron, które kobiety mają w stabilnej ilości niezależnie od pory miesiąca. Jednak tuż przed okresem poziom estrogenu (żeńskiego hormonu płciowego) spada, co powoduje, że testosteron jest stosunkowo wysoki. Progesteron, którego poziom wzrasta po owulacji, również przyczynia się do przetłuszczania się skóry.
9. Kiedy zniknie mój trądzik?
– Świetne pytanie! Większość osób ma mniej trądziku po 20 roku życia, a dotyczy to szczególnie mężczyzn. Kobiety częściej cierpią na trądzik dorosłych, przy czym 12 procent nadal ma trądzik w wieku 25 lat, a 5 procent w wieku 45 lat.
10. Kiedy muszę iść do dermatologa?
– Generalnie lekarz rodzinny (allmänläkare) może pomóc, jeśli masz łagodny trądzik. Jeśli po kilku miesiącach nie zauważysz poprawy lub twój trądzik się pogarsza, polecam poprosić o skierowanie do lekarza specjalizującego się w trądziku, czyli dermatologa. W przypadku trądziku umiarkowanego lub ciężkiego, co oznacza, że masz wiele czerwonych, bolesnych i zapalnych zmian skórnych lub zauważasz blizny na skórze, powinieneś natychmiast udać się do dermatologa, ponieważ zbyt długie czekanie może zwiększyć ryzyko powstawania blizn potrądzikowych.
Dowiedz się więcej od dr Anahity Ghorbani na naszym Instagramie i TikToku.
